AB Ambalaj ve Ambalaj Atığı Yönetmeliği, Yönetmelik (AB) 2025/40, 12 Ağustos 2026 tarihinde genel olarak yürürlüğe girmiştir. O tarihten itibaren AB pazarına sunulan her benzersiz ambalaj türü için teknik dokümantasyonla desteklenen imzalı bir uygunluk beyanı gerekmektedir ve yeni stoklar için ek süre verilmeyecektir.
Bu düzenleme hakkında çevrimiçi dolaşan bilgilerin çoğu, 2030 yükümlülüklerini sanki bu ay başlamış gibi anlatıyor. Başlamadı. Bir ithalatçıyı bugün bağlayanları, 2028 ve 2030'da bağlayacaklarından ayırdım, çünkü şu anda yapılması gereken uyumluluk çalışması, ambalaj yeniden tasarımından ziyade belgelendirme ile ilgilidir.
12 Ağustos 2026'da aslında ne değişti?
Yönetmelik 11 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, malzemesi veya menşei ne olursa olsun tüm ambalajları ve ambalaj atıklarını kapsamaktadır. Dört yükümlülük 12 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli olacaktır:
- **Paketleme türüne göre uygunluk beyanı.** Piyasaya sürülen her benzersiz tür, teknik bir dosya ile desteklenen imzalı bir beyan gerektirir.
- Madde 18(2) uyarınca ithalatçı doğrulaması. Ambalajları AB pazarına sunmadan önce ithalatçı, üreticinin uygunluk değerlendirmesini yaptırdığından ve teknik dokümantasyonu hazırladığından emin olmalıdır.
- İsteğe bağlı dokümantasyon. Teknik belgeler, pazar gözetim yetkilileri için üretilebilir olmalıdır; genellikle yaygın olarak belirtilen yanıt süresi 10 gündür.
- Gıda ile temasa giren ambalajlarda PFAS kısıtlaması ve ayrıca ürünlerinizi sunduğunuz her üye devlette genişletilmiş üretici sorumluluğu şemasına kayıt.
Saklama süreleri bu yükümlülüklerle birlikte yürür: tek kullanımlık ambalajlar için 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajlar için 10 yıl. İlk tepkiniz, bunun karton bir kutuya uygulanan CE işareti mantığına benzediği yönündeyse, tam olarak öyledir ve aynı belge takip etme sorunu da beraberinde gelir.
Uygunluk belgesi, sevkiyatı durduran belgedir.
İthalatçılar, beyanı ambalaj üreticisinden talep eder. Beyanı kendileri yazmazlar. Madde 15, beyanı ve teknik dosyayı hazırlama ve imzalama görevini üreticiye yükler, bu da tedarikçisinin 2025/40 sayılı Tüzük'ten hiç haberi olmayan bir ithalatçının, belge sorunu değil, tedarikçi sorunu olduğu anlamına gelir.
2026'ın sonlarına kadar beklediğimiz pratik hata modu, doğru gümrük belgeleri ve uyumlu bir ürünle gelen ancak paketleme beyannamesinin eksik olması veya yanlış paketleme türünü kapsaması nedeniyle alıkonulan bir sevkiyattır. Eksik bir beyanname, yanlış hazırlanmış bir beyanname veya eksik teknik belgeler, Madde 62(1)'in resmi uyumsuzluk rejimi kapsamına girer. Üye devlet daha sonra uyumsuzluğun sona ermesini talep eder ve ambalajın piyasaya sunulmasını yasaklayabilir veya piyasadan geri çağırabilir ya da çektirebilir.
İthalatçı kimdir ve AB dışı bir üreticinin ataması gerekenler nelerdir?
Yükümlülükler, ambalaj veya ambalajlı ürünleri AB pazarına süren ekonomik operatöre aittir; bu operatörler üreticileri, ithalatçıları, dağıtıcıları ve çevrimiçi pazar yerlerini kapsar. AB dışı bir üretici, yetkili bir temsilci atayabilir: AB'de yasal olarak kurulmuş, yazılı olarak yetkilendirilmiş ve üretici adına beyannameyi hazırlayıp teknik dosyayı bulundurabilen bir kuruluş. Uyumluluk için yasal sorumluluk her zaman üreticide kalır.
Nakliyeciler için en çok sorduğum soru, nakliyecinin malları işlemesiyle ithalatçı olup olmadığıdır. Kargonun işlenmesi onu piyasaya sürmez. Bunu yapan taraf, paketlenmiş ürünü serbest dolaşıma sokan operatör olarak adlandırılan taraftır; bu, Dijital Ürün Pasaportu gibi diğer AB ithalat rejimleri için yürüttüğümüz aynı analizdir.
Nakliye ve gruplama ambalajları kapsam dahilindedir ve bu durum insanları şaşırtıyor
24. Madde, 1 Ocak 2030'dan itibaren gruplanmış, nakliye artı e-ticaret ambalajları için boş alan oranını %50 ile sınırlar. Boş alan, genel ambalaj hacmi ile paketlenen ürünün hacmi arasındaki farktır ve dolgu malzemeleri boş alan olarak sayılır: kağıt kesikleri, hava yastıkları, baloncuklu naylon, sünger veya köpük dolgu, ahşap yünü artı strafor parçaları hepsi içerik değil, boşluktur.
Bu tavanın arkasındaki en aza indirme ilkesi 12 Ağustos 2026'dan itibaren geçerlidir, bu nedenle katı sayısal sınır 2030'da gelse de, doğru boyutlandırma zaten uygulanabilir bir beklentidir. Komisyon, hesaplama metodolojisini 12 Şubat 2028'e kadar benimsemelidir; bu tarih, kartonlaştırma mantığınız oranın nasıl ölçüldüğüne bağlıysa dikkat etmeniz gereken tarihtir.
Düzeltilmeye değer bir husus var ki bunu üç ayrı tedarikçi brifinginde gördüm: 2026 Ağustos'tan itibaren %40 boş alan sınırı iddiası iki kere yanlış. Gruplanmış, nakliye artı e-ticaret ambalajı için değer %50'dir ve bağlayıcı tarih en erken 1 Ocak 2030'dur.
Önemli tarihler
| Tarih | Yükümlülük |
|---|---|
| 11 Şubat 2025 | 2025/40 sayılı Tüzük yürürlüğe girdi |
| 12 Ağustos 2026 | Genel uygulama: ambalaj türüne göre uygunluk beyanı, Madde 18(2) uyarınca ithalatçı doğrulaması, gıda ile temasta bulunan ambalajlarda PFAS kısıtlaması, KKS kaydı, ambalajın en aza indirilmesi ilkesi |
| 1 Ocak 2028 | Geri dönüştürülebilirlik performansı kriterlerine ilişkin uygulama eylemleri |
| 12 Şubat 2028 | Boş alan oranını hesaplamak için komisyon yöntemi |
| 12 Ağustos 2028 | Uyumlu piktogram etiketlemesi, uygulama kararları 12 Ağustos 2026'ya kadar kabul edilmişse geçerlidir. |
| 31 Aralık 2029 | 1. ve 2. fıkraları uyarınca eski temel gereklilikler yürürlükten kalkar. |
| 1 Ocak 2030 | Geri dönüştürülebilirlik tasarımı zorunlu, yalnızca A'dan C'ye kadar olan sınıflar pazarlanabilir, geri dönüştürülmüş içerik minimumları başlıyor, boş alan oranı yüzde 50 ile sınırlandırıldı, belirtilen içecek ambalajları için yüzde 10 yeniden kullanım hedefi |
| 2040 | Temas hassasiyeti olan PET için geri dönüştürülmüş içerik yüzde 50'ye, içecek şişeleri ve diğer plastik ambalajlar için ise yüzde 65'e yükseldi; yeniden kullanım hedefi yüzde 40'a ulaştı |
2030 geri dönüştürülmüş içerik sayıları, tam olarak belirtildi
2030 yılına kadar tek kullanımlık içecek şişeleri dışındaki temas hassasiyeti olan PET ambalajların en az yüzde 30'u tüketici sonrası geri dönüştürülmüş malzeme içermesi gerekmektedir, bu oran 2040'a kadar yüzde 50'ye yükselecektir. Diğer temas hassasiyeti olan plastiklerin yüzde 10'u gerekmektedir. Tek kullanımlık plastik içecek şişelerinin 2030'a kadar yüzde 30'u ve 2040'a kadar yüzde 65'i, diğer plastik ambalajların ise 2030'a kadar yüzde 35'i ve 2040'a kadar yüzde 65'i gerekmektedir.
Bu eşiklere yalnızca tüketici sonrası geri dönüştürülmüş malzeme dahildir. Tüketici öncesi malzeme nitelik kazandırmaz. Bu, tedarikçilerle geri dönüştürülmüş içerik yüzdesini teyit ederken yazılı olarak doğrulanması gereken bir ayrımdır, çünkü ikisi sıklıkla birlikte raporlanır. Ocak 2030'dan itibaren ambalajların ayrıca minimum geri dönüştürülebilirlik eşiğine ulaşması gerekecek ve C notunun altında, yani %70'ten az geri dönüştürülebilirlik puanına sahip ambalajlar pazarlanamayacaktır.
Önümüzdeki 90 günde ne yapardık
- **Envanter paketleme türleri, ürünler değil.** Beyan, her bir paketleme türü için yapılır, bu nedenle 400 SKU'luk bir katalog 25 beyana düşebilir.
- Tedarikçilere, beyanı ve teknik dosyanın var olduğu ve erişilebilir olduğu yönündeki onayı içeren yazılı bir talep gönderin.
- **Yetkili temsilci atayın** üreticinin AB dışında bulunduğu ve henüz bir AB kuruluşunun dosyayı elinde bulundurmadığı durumlarda.
- **EPR kaydını onaylayın** ilk yerleştirmenin yapıldığı her üye devlette, eşik değerler artı ücretler ülke bazında kontrol edilerek, tek tip olduğu varsayılmadan.
- Gıda ile temas eden yüzeylerde PFAS'ı filtreleyin ve tedarikçi beyanlarını kaydedin.
- Özel kayıtlarınızın bulunduğu sistemde 5 yıl tek kullanımlık ve 10 yıl tekrar kullanılabilir saklama kuralı belirleyin.
- Şimdi boş alanı ölçün en yüksek hacimli dış kartonlarınızda, böylece 2030'daki üst sınır son teslim tarihinde bir yeniden tasarım yerine bir raporlama alıştırması olur.
Yaptırımlar ulusal düzeyde belirlenir. Düzenleme, üye devletlerin etkili, orantılı ve caydırıcı kurallar benimsemesini gerektirir ve yetkililer para cezası uygulayabilir ve piyasa erişimini kısıtlayabilir. Bu AB düzeyinde yükümlülük ve ulusal yaptırım modeli, karbon raporlamasından tanıdıktır ve aynı sonucu üretir: en katı üye devlet sizin pratik standardınızı belirler. Bu tür bir maruziyeti zaten haritalayan ithalatçılar, Birleşik Krallık CBAM Hazırlık Rehberi'teki yaklaşımı ve AB-Mercosur menşe kuralları kılavuzu'teki dokümantasyon mantığını tanıyacaktır.
Sıkça sorulan sorular
Tam olarak 12 Ağustos 2026'dan itibaren neler geçerli olacak? Ambalaj türüne göre uyumluluk beyanı ve destekleyici teknik dokümantasyon, Madde 18(2) kapsamındaki ithalatçı doğrulama görevleri, gıda ile temas eden ambalajlardaki PFAS kısıtlaması, KKS (Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu) kaydı ve ambalaj en aza indirme ilkesi. Geri dönüştürülebilirlik dereceleri, geri dönüştürülmüş içerik minimumları ve yüzde 50 boşluk limiti ise 1 Ocak 2030'da yürürlüğe girecek.
Bir ithalatçı uyumluluk beyanını mı yazar? Hayır. Üretici bunu hazırlar ve imzalar. İthalatçı, ambalaj türü başına bir kopya bulundurmalı, uygunluk değerlendirmesinin yapıldığını doğrulamalı ve talep üzerine piyasa gözetim otoritilerine teknik belgeleri sunabilmelidir.
Stokta hâlihazırda yolda olan ürünler için bir geçiş süresi var mı? 12 Ağustos 2026 veya sonrasında piyasaya sürülen ambalajlar için herhangi bir ek süre tanınmayacaktır. Henüz piyasaya sürülmemiş mallar, üretildikleri tarihten bağımsız olarak uyumlu ambalaj belgelerine sahip olmalıdır.
Yönetmelik paletleri artı dış kolileri kapsıyor mu? Evet. 24. Madde, gruplandırılmış ve nakliye ambalajlarını doğrudan ele almaktadır ve dolgu malzemeleri ürün hacmi yerine boş alan olarak sayılmaktadır. Kuralların yalnızca perakende ambalajlarını kapsadığını söyleyen herhangi bir kaynak, 2025/40 Yönetmeliği'ni değil, eski direktifi tanımlamaktadır.
Kaynaklar: Resmi Gazete'de yayımlanan 2025/40 sayılı Tüzük, Avrupa Komisyonu ambalaj atıkları rehberi ve Latham & Watkins, Fieldfisher ile Greenberg Traurig'in 18, 24 ve 62. Maddelerine ilişkin hukuki analizleri. Ulusal yaptırım rejimleri ve EPR eşikleri üye devlete göre farklılık gösterir, bu nedenle göndermeden önce her ikisini de yerel olarak doğrulayın.